Gorilla’s die in het Congolese Nationaal Park Nouabalé-Ndoki in de grond wroeten, blijken een manier te hebben gevonden om aan een soort hertentruffel te komen, de Elaphomyces labyrinthinus. Lange tijd werd aangenomen dat de gorilla’s met hun gewroet op zoek waren naar insecten. Gaston Abea, een onderzoeksassistent die in de omgeving van het Nationale park is opgegroeid, publiceerde zijn bevindingen onlangs in een peer-reviewed wetenschappelijk artikel in Primates.
Het foerageergedrag van de truffelgorilla’s lijkt sociale implicaties te hebben. Zo emigreerde een volwassen vrouwtje van een gorillagroep waar dit gedrag zeldzaam was naar een groep waar het bijna dagelijks voorkwam, en dit veranderde haar gewoonten.
Traditionele kennis
Abea maakte gebruik van zijn traditionele kennis en vaardigheden om gorilla’s in het dichte tropische regenwoud te volgen en dit gedrag gedetailleerd te documenteren. Na tien jaar observaties konden Abea en onderzoeksteams van de veldstations Mondika en Goualougo uiteindelijk exemplaren van de truffels verzamelen om deze te identificeren.
“De traditionele kennis van mijn volk over deze bossen wordt bedreigd door de moderne levensstijl, maar blijkt van onschatbare waarde voor de verdere studie en het behoud van deze ecosystemen”, aldus Abea.
Abea is een van de meer dan 100 Congolese onderzoeksassistenten die sinds 2005 in Ndoki zijn opgeleid. Een groeiend aantal van hen komt uit naburige dorpen en uit inheemse Ba’Aka-gemeenschappen.
“Onze voorouders jaagden op gorilla’s, nu beschermen wij ze, en ik hoop andere Ba’Aka’s te inspireren hetzelfde te doen,” aldus Abea.
Gaston Abea tracking gorilla’s in Mondika
Impact van het onderzoek
Abea is geboren in Bomassa, het dichtstbijzijnde dorp bij het nationale park, en behoort tot het semi-nomadische Bangombe-volk. Hij werkt sinds 2000 in verschillende functies voor het park. Zijn toewijding en leergierigheid zorgden ervoor dat hij gestaag vooruitgang boekte en medeauteur werd van zeven wetenschappelijke artikelen.
Abea’s inspanningen om belangrijke gebieden voor de gorillatruffels in Mondika te identificeren, leidden tot het verplaatsen van de potentiële locaties van toeristische infrastructuur om dit gedrag te beschermen.
Het belangrijkste is dat zijn bevindingen werden opgenomen in een ecologische effectbeoordeling van de Djéké-driehoek, waar het Mondika-onderzoeksstation zich bevindt. Deze resulteerde in de opname van de Djéké-driehoek in het Nationaal Park Nouabalé-Ndoki in 2023.
Dit artikel laat op een mooie manier zien op elke wijze traditionele ecologische kennis, wetenschappelijk onderzoek en natuurbehoud van elkaar kunnen profiteren
Bron: Gorillas in Congo’s Nouabalé-Ndoki National Park Scratch the Ground for Truffles, Not for Insects as Long Assumed. WCS Newsroom
Abea, G., Ebika, S.T.N., Sanz, C. et al. Long-term observations in the Ndoki forest resolve enduring questions about truffle foraging by western lowland gorillas. Primates 65, 501–514 (2024). https://doi.org/10.1007/s10329-024-01151-7
Foto Credits: Guilhem Duvot en Scott Ramsay, WCS Congo
